In Spanje eet je later dan in Nederland: de lunch begint meestal pas rond twee uur en het avondeten tussen negen en tien uur, in het zuiden en in de zomer vaak nog later. Daartussen houden Spanjaarden de energie op peil met een stevige ochtendsnack en een hapje aan het eind van de middag. Wie dat ritme kent, eet op vakantie beter en goedkoper, en staat niet om half zeven voor een dichte keuken. Hieronder lees je per maaltijd hoe laat Spanjaarden eten, waarom dat zo laat is en hoe je je als reiziger aanpast.
De maaltijden van een Spaanse dag
| Maaltijd | Gebruikelijke tijd | Wat eet je |
|---|---|---|
| Desayuno (ontbijt) | Vroeg, voor het werk | Klein: koffie, een broodje of koekje |
| Almuerzo of tentempié | Halverwege de ochtend, rond 10.30 tot 12.00 uur | Tostada met tomaat, een broodje, een stuk tortilla |
| Comida (lunch) | Ongeveer 14.00 tot 16.00 uur | De hoofdmaaltijd van de dag, vaak met meerdere gangen |
| Merienda | Eind van de middag, rond 17.30 tot 19.00 uur | Koffie met iets zoets of een klein broodje |
| Cena (avondeten) | Ongeveer 21.00 tot 23.00 uur | Lichter dan de lunch, of tapas in een bar |
Let op de woorden: in grote delen van Spanje is almuerzo de snack in de ochtend, maar in sommige regio’s, zoals Andalusië, gebruiken mensen hetzelfde woord voor de lunch. Op een menukaart staat de lunch meestal gewoon als comida of menú del día.
Waarom eten Spanjaarden zo laat?
Daar is niet één antwoord op, maar een paar dingen spelen mee.
De klok staat eigenlijk een uur te vroeg
Geografisch ligt het grootste deel van Spanje op dezelfde lengte als Portugal en Groot-Brittannië. Toch gebruikt het vasteland van Spanje sinds 1940 de Midden-Europese tijd, dezelfde als Nederland en Duitsland. Dictator Franco zette de klok in maart van dat jaar een uur vooruit, en dat is nooit teruggedraaid. Daardoor komt de zon in Spanje later op en gaat ze later onder dan je op die plek zou verwachten. Een lunch om twee uur valt in “zonnetijd” dus eerder dan het op de klok lijkt. Volgens het overzicht op Wikipedia over de tijd in Spanje denken sommige onderzoekers dat deze tijdzone bijdraagt aan het late dagritme in Spanje. Op de Canarische Eilanden geldt overigens een uur eerder, net als in Portugal.
Het klimaat
In de zomer is het in grote delen van Spanje ’s middags heet. Een lange lunchpauze binnen en een avondmaal als het afkoelt, is dan logisch. In het zuiden eten mensen in juli en augustus vaak pas om tien of half elf.
De werkdag
Van oudsher kenden veel Spaanse werkplekken een gesplitste dag: ’s ochtends werken, een lange pauze voor de lunch, en daarna nog een paar uur tot in de avond. Winkels gingen ’s middags dicht en bleven ’s avonds lang open. In de grote steden is dat minder geworden, maar het ritme van de maaltijden is gebleven.
De lunch: het menú del día
De lunch is in Spanje de belangrijkste maaltijd van de dag, en voor reizigers vaak de voordeligste. Veel restaurants bieden doordeweeks een menú del día aan: een vaste prijs voor een voorgerecht, een hoofdgerecht en een dessert of koffie, vaak inclusief brood en een drankje. Het staat op een bord bij de deur of op een losse kaart.
Een paar tips:
- Het menú del día is meestal alleen tussen ongeveer één en vier uur te krijgen, en vaak niet in het weekend.
- Je kiest uit een paar gerechten per gang. Vraag gerust wat het is als je de namen niet kent.
- In toeristische centra bestaat het ook, maar in buurtrestaurants is het vaak beter en goedkoper.
Het avondeten en tapas
Avondeten in een restaurant begint zelden voor half negen. Veel keukens gaan pas om acht of half negen open, en de eerste Spaanse gasten komen rond negen uur. In het weekend en in de zomer zit een restaurant om half elf vaak nog vol.
Wil je eerder eten? Ga dan op tapastocht. Bars serveren de hele avond kleine hapjes, en daarmee kun je vanaf een uur of acht prima een maaltijd samenstellen. In sommige steden krijg je bij een drankje een tapa gratis; lees bijvoorbeeld onze tips over wat te doen in Granada, waar die traditie nog sterk leeft.
Zo pas je je als reiziger aan
- Verschuif je lunch. Eet een stevige almuerzo in de ochtend en lunch rond twee uur. Dan houd je het makkelijk vol tot het avondeten.
- Maak van de lunch je hoofdmaaltijd. Met een menú del día eet je uitgebreid voor een vaste prijs, en ’s avonds volstaan een paar tapas.
- Doe mee met de merienda. Een koffie met iets zoets om zes uur overbrugt de tijd tot het avondeten.
- Reserveer voor het weekend. Op vrijdag- en zaterdagavond zijn populaire restaurants vanaf negen uur vol.
- Kinderen? Spaanse kinderen gaan vaak mee naar het restaurant en eten ook laat. Wil je eerder eten, dan zijn tapasbars en markthallen, zoals La Boqueria in Barcelona, een goede uitkomst.
- Toeristische tijden. In badplaatsen en drukke centra openen sommige restaurants eerder voor buitenlandse gasten. Prima als je honger hebt, maar het eten is daar niet altijd het beste.
Verschillen per regio
Spanje is groot, en de eettijden verschillen. In Andalusië en andere warme streken eet men in de zomer het laatst. In het noorden, zoals in Baskenland en Catalonië, liggen de tijden vaak iets eerder, al blijft het voor Nederlanders laat. In Madrid en Barcelona vind je dankzij de vele toeristen en kantoren ook restaurants die de hele dag door eten serveren.
Veelgestelde vragen
Hoe laat lunchen Spanjaarden?
Meestal tussen twee en vier uur ’s middags. De lunch is de grootste maaltijd van de dag.
Hoe laat eten Spanjaarden ’s avonds?
Tussen ongeveer negen en elf uur. In het zuiden en in de zomer vaak nog later.
Waarom is Spanje een uur vooruit?
Sinds 1940 gebruikt het Spaanse vasteland de Midden-Europese tijd, hoewel het geografisch dichter bij de tijdzone van Portugal en Groot-Brittannië ligt. Franco zette de klok toen een uur vooruit, en dat is zo gebleven.
Kun je in Spanje de hele dag door eten?
In grote steden en toeristische plaatsen wel, in bars en restaurants met doorlopende keuken. In kleinere plaatsen houden de meeste restaurants zich aan de vaste etenstijden.



